Volwaardig inwoner van Zweden

Emigratie, Update

We zijn ein – de – lijk volwaardig inwoner van Zweden, want we hebben ons persoonsnummer! Wat een wereld van verschil is dat. Maar wat wel twee werelden van verschil maken, is het hebben van een Bank ID. In deze blog klets ik je even bij over de afgelopen twee maanden.

Waar het allemaal mee begon was de aanvraag van ons persoonsnummer halverwege mei. De balievrouw gaf aan dat het zes tot negen weken duurt voordat je er iets van hoort. Binnen vier weken hadden wij al een brief in de bus. Ik vond het zo spannend deze open te maken! Ik trok de brief uit de envelop en daar stond in dat we ons persoonsnummer niet kregen. We vroegen deze aan op basis van ons contract bij Klarinda Media, zoals onze adviseur aangaf. Echter had Skatteverket (Zweedse belastingdienst) er geen vertrouwen in dat dit bedrijf ons een toekomst kon bieden, omdat het nog maar net bestond. Zo balen!

Wil je mijn blogs volgen? Op https://pippi-media.com/blog/ (onder de tweede blog van boven) kun je je inschrijven en krijg je een mailtje wanneer ik iets nieuws post.

Ons Zweeds persoonsnummer binnen

Onze adviseur belde Skatteverket en vertelde daarna ons persoonsnummer op basis van ons eigen bedrijf te kunnen aanvragen. Dat hebben we gedaan en na een week ontvingen we ons persoonsnummer. Die avond ging mijn glimlach niet meer van mijn gezicht.

Zo blij en enthousiast als we waren, reden we de volgende dag naar Swedbank om een rekening te openen. Helaas pindakaas, wij mochten dan wel een persoonsnummer hebben, wij kunnen ons nog niet identificeren met ons nummer. We hadden een ID kaart (Svensk ID kort) nodig.

Doorkijkje in een straatje van Örebro.

Hele maand Skatteverket volgeboekt

Ik kroop achter de computer om een afspraak met Skatteverket te boeken. Maar daar bleek dat het dichtstbijzijnde kantoor de komende maand (!) volgeboekt was. Het andere kantoor wat redelijk in de buurt ligt, is in Örebro. Daarvoor zit je 2,5 uur in de auto. We besloten dat ritje maar te combineren met onze vakantie naar Jämtland.

Toen we onze ID kaart na twee weken hadden opgehaald, volgde een afspraak van anderhalf uur bij Swedbank. De medewerker maakte één rekening klaar met twee betaalpassen, koppelde de rekening aan Bank ID (soort Digi D) en maakte Swish klaar.

Bank ID en Swish

Bank ID is een app op je smartphone waarmee je je digitale identiteit mee verifieert. Het werkt eigenlijk hetzelfde als de Nederlandse DigiD, alleen is de afzender anders. DigiD is van de overheid en Bank ID van een bank. Hoe het met de privacy exact zit, weet ik niet. Maar je gebruikt vrijwel bij iedere website Bank ID om in te loggen. In Nederland mogen alleen (semi)-overheidsinstanties DigiD gebruiken om de privacy van de burger te beschermen. Misschien leuk om eens uit te zoeken voor een blog.

Swish is een betaalsysteem gekoppeld aan je telefoonnummer en bankrekening. Het lijkt heel erg op Tikkie van ABN Amro. Stel dat jij je moeder een kopje koffie terug moet betalen, typ je het bedrag en het telefoonnummer in en je ‘swisht’ dat. Je moeder ontvangt direct het bedrag op haar rekening. Je betaalt niets extra en er zit geen tussenpartij tussen. I – de – aal.

Genieten van de eerste appels aan de boom!

Nu is het regelen klaar

En toen waren we in één klap klaar met regelen. Nouja, we bestaan nu in het systeem. Ik maak nu haast met het regelen van zorg. Vanuit Nederland kreeg ik een medicijnvoorraad van zeven maanden mee. Ik heb dus nog even tijd. Ook wil ik weer een cursus Zweeds volgen. Ik kan voor iemand die vijf maanden in Zweden woont, behoorlijk goed Zweeds. Maar ik mis het aanbrengen van nuance in mijn verhaal ontzettend. En het onderwijs via de Kommun (gemeente) is gratis als je je persoonsnummer hebt. Dus waarom niet? Wij zijn heel blij dat het grootste gedeelte van ons leven op de rit is. Het geeft rust, ruimte en vrijheid. Nu wonen we echt in Zweden.

Het belang van toegankelijke taal

Carrière

‘Schrijf toegankelijk’, was één van de eerste dingen die ik meekreeg tijdens mijn inwerkperiode bij Patiëntenfederatie Nederland twee jaar terug. Ik ben hen deze les erg dankbaar en inmiddels ondervind ik het belang van toegankelijke taal zelf.

Het gros van de Nederlandse bevolking zit op het taalniveau van B1 (veertig procent). Iemand met dit niveau begrijpt een tekst die voornamelijk uit veelgebruikte woorden bestaat. Soms begrijpt de persoon ook moeilijkere taal als hij daar voor werk of hobby vaak mee te maken heeft. Twintig procent van de bevolking zit onder het B1 niveau, het beheerst daarmee de basis van het Nederlands. Dit is vergelijkbaar met het inburgeringscursusniveau.

40 procent beheerst B1 niveau

25 procent van de bevolking beheerst het B2 niveau (het niveau als je geslaagd bent voor de havo) en vijftien procent zit daarboven en beheerst C1 of C2 niveau. Als je het C2 niveau beheerst – en dat kan maar 5 procent van de bevolking – kun je alle teksten begrijpen. Of ze nu concreet, abstract, vol vakjargon of metaforen staan.

Het is niet zo dat als je het taalniveau B2 of C1 beheerst, je geen teksten kunt lezen op B1 niveau. Integendeel zelfs, het is een veel concretere en logischere tekst die vrijwel iedereen fijn vindt lezen. Het grootste deel van de bevolking begrijpt dus teksten op B1 niveau en dan is er een nog groter deel die dat ook fijn lezen vindt. Behalve witte hoogopgeleide mannen. Die hebben liever een moeilijkere tekst.

Zelf beheers ik niveau C1 Nederlands. Hiermee begrijp ik ook teksten uit andere vakgebieden en kan ik genieten van literatuur. Ik begrijp de brieven van de Belastingdienst, ik snap de gesprekken om mij heen en kan heel makkelijk een telefoongesprek voeren. Ik ben communicatief sterk. Het is zelfs mijn professie geworden. En tot op de dag van vandaag kan ik mijn energie kwijt in complexe informatie omzetten tot begrijpelijke teksten.

Moeilijke, maar belangrijke teksten

Maar nu ik een nieuwe taal leer, Zweeds, realiseer ik mij ook hoeveel impact een taal wel of niet beheersen heeft. Het niet compleet begrijpen van de uitzonderingen onder een verkeersbord, de teksten van Skatteverket (de Zweedse belastingdienst) of de telefoongesprekken met de autoverzekeraar kunnen mij uit mijn doen halen. Ik ben oprecht onrustig na een telefoongesprek met de autoverzekeraar, totdat bijvoorbeeld de bevestigde brief binnen is en daarmee blijkt dat mijn boodschap is overgekomen.

Taal geeft grip en controle op mijn leven. Het biedt zekerheid dat ik doe wat men van mij verwacht. En dat ik weet wat de consequenties zijn als ik me niet hou aan bijvoorbeeld de regels van Skatteverket. Taal geeft ook speelruimte om iets niet te doen, terwijl dat wel moet. Puur omdat het helder is welke gevolgen dit heeft.

En ik spreek niets eens slecht Zweeds

Momenteel is mijn Zweeds taalniveau B1. Dat is dus vergelijkbaar met het niveau wat het grootste deel van de Nederlandse bevolking beheerst. Maar dat is weinig. Er gaat simpelweg veel informatie verloren en dat vind ik best schokkend. Ik begrijp wel waar een boodschap over gaat, maar niet wat exact gezegd wordt. En die nuance is heel belangrijk om in vrijheid te leven: bewust kunnen kiezen hoe jij je leven wil leiden. Bewust stemmen op politieke partijen, bewust kiezen voor een verzekering en bewust etenswaren kopen, enzovoort, enzovoort. Toegankelijke taal en een duidelijke teksten helpen mensen die vrijheid te geven. Ik gun werkelijk iedereen een toegankelijke tekst.

Huur mij in voor een toegankelijke tekst! Mail naar klarinda@pippi-media.com

We hebben ons Zweeds persoonsnummer aangevraagd

Carrière, Emigratie, Reizen, Update

Het allergrootste nieuws van deze blog is dat we ons Zweeds persoonsnummer hebben aangevraagd. Heel erg fijn. Het duurt nog even voordat we hem hebben, maar ik kijk nu al uit naar onbeperkt internet. En je leest over mijn nieuwe bedrijf, onze nieuwe auto en lagom (niet te veel en niet te weinig).

Mijn voornemen was om iedere maand een update te schrijven over ons leven in Zweden. Tussendoor wilde ik thematische blogs plaatsen over bijvoorbeeld mijn carrière als freelancer, hoe we de taal leren of gewoon wat foto’s van natuurgebieden. Tot nu toe is daar nog niet veel van gekomen. Maar hé, dat komt wel. Dit is in ieder geval een update van ons leven nu!

Wil je mijn blogs volgen? Op https://pippi-media.com/blog/ kun je je inschrijven en krijg je een mailtje wanneer ik iets nieuws post.

Ik wilde graag een foto delen van Karlstad, maar die heb ik (nog) niet. Dit is Arvika.

Ons persoonsnummer is aangevraagd

Sinds we naar Zweden zijn verhuisd werkten we naar dit moment toe: een Zweeds persoonsnummer aanvragen. Zonder persoonsnummer is het leven in Zweden gewoon lastig. Werkgevers moeten veel regelen om jou aan te nemen, we kunnen geen telefoonabonnement en internetaansluiting regelen en nog meer van dit soort hele praktische zaken.

19 mei was het zover: we hadden alle documenten om het persoonsnummer aan te vragen. We gingen naar Skatteverket (de Zweedse Belastingsdienst) in Karlstad. Buiten stonden er al een aantal mensen te wachten, omdat er een maximaal aantal mensen binnen mogen zijn vanwege corona. Omdat de zon zo lekker scheen, hebben we het formulier ook buiten ingevuld. De medewerkers spraken Zweeds en we konden het allebei helemaal volgen. Hoe fijn! Binnen vier tot acht weken krijgen we bericht. Nog even wachten dus. Maar oh, wat verlang ik naar normaal internet. Even niet meer denken ‘is het mij een gigabyte waard?’.

Onze kano in het water! Misschien leuk om als icoon voor het nieuwe logo?

Nieuw bedrijf, namelijk Klarinda Media AB

Pippi Media heb ik in september 2019 opgericht. Met dit bedrijf wilde ik de eerste maanden in Zweden overbruggen. Zo zou ik wel werk en inkomsten hebben en kan ik ondertussen zoeken naar werk. Het idee was om in Zweden dit bedrijf in te schrijven. Dan zouden we onder de Zweedse Belastingdienst vallen en op basis daarvan een persoonsnummer kunnen aanvragen. Maar heel logisch, Pippi is hier een beschermde naam. Ik moest dus een andere naam kiezen. Mijn tweede keus was al bezet, maar Klarinda Media kon wel. Dat is dus de naam van mijn nieuwe bedrijf! De site gaat dus veranderen, maar dat merk je vanzelf wel.

Ik schrijf het heel feitelijk, maar ik ben er niet blij mee. Het betekent namelijk dat ik alles moet omgooien wat ik heb opgebouwd: domeinnaam, mailadres, logo, website, facturatie en alle contacten. Het voelt zo’n loos klusje om dit allemaal opnieuw te regelen. En weet je, ik vind het veel leuker om mensen te interviewen en teksten te schrijven, maar niet al die rompslomp eromheen. Even door de zure appel heen bijten en wie weet kan ik er snel de vruchten van plukken.

Dit was de plek waar we uren hadden gewacht op baltsende korhoenders die uiteindelijk hier helemaal niet zaten… Op de terugweg stootte ik op die steen.

Het was niet de bedoeling, maar hebben we een superfijne tweede auto gekocht

Wie Zweden een beetje kent, weet dat de meeste wegen van grind (grusväg) zijn. Een kleiner deel is een bosweg (skogväg). En dan heb je nog wegen die geasfalteerd zijn. Wanneer je ongerepte natuur wil zien, kun je het beste een grind- of bosweg nemen. Maar daar zitten wel risico’s aan verbonden. Begin mei gingen we een weekendje toeren om naar baltsende korhoenders te kijken. Ik reed lekker op een grüsväg en ineens een klap: ik raakte een steen. Ik was heel bang dat het olievat lek was geraakt. Maar gelukkig, niets te zien.

Grusväg
En dit is een skogväg.

Een week later was Albert op pad en belde mij op: ‘Het olievat is nu wel lek’. Hij had ook een steen geraakt. Toen kregen we te maken met de Zweedse mentaliteit ‘lagom’. Doe niet te veel en niet te weinig. Het was vrijdagavond en het weekend betekent hier: wij zijn vrij en doen zo min mogelijk. Het autobedrijf had onze auto daarom in de dichtstbijzijnde stad gezet en zou hem na het weekend naar Karlstad brengen, zodat de auto daar gemaakt kon worden. Maar omdat het maandag te druk was, besloten ze onze auto pas dinsdag naar Karlstad te brengen. Eindelijk was de auto in Karlstad. Toen moest er nog een diagnose gesteld worden. Daar ging weer anderhalve dag overheen. De auto was na bijna een week nog steeds stuk.

Je begrijpt, we zaten een tijdje zonder auto. Daar zaten we dan. Alles – ook de supermarkt – was op minstens 10 kilometer afstand. We hadden voor alles hulp nodig. We wilden dit voor de toekomst voorkomen. Welkom Citroën Picasso! Het is een veel luxere auto dan we ooit zijn gewend en rijdt heerlijk.

In de volgende blog ga ik het hebben over het belang van toegankelijke taal.

Voor nu zeg ik: hej då och vi ses! (doei en tot ziens!)

De eerste maand in Zweden valt mee en een beetje tegen

Emigratie, Update

Nu we vier weken in Zweden zijn, begint ‘het allemaal te landen’. Het land en het huis bevalt ons goed. Beter dan verwacht zelfs. Maar de omstandigheden door het coronavirus maken het mij moeilijk.

Laten we bij de tegenvallers beginnen.

Langzaam een leven opbouwen

Er zijn beperkte mogelijkheden om in contact met anderen te komen of te zijn. Contacten die al bestaan, zijn prima te onderhouden met digitale mogelijkheden. Maar nieuwe contacten kunnen we nauwelijks aangaan. Alles wat we hebben bedacht om een leven op te bouwen kan op dit moment niet. Zo zouden naar een kerk in Karlstad gaan, ik zou op een koor gaan en we zouden samen een bijbelstudie volgen. Via deze contacten leren we de taal en burgeren we in. Gelukkig zendt de kerk in Karlstad digitale diensten uit. Zo leren we de gemeente toch een beetje kennen. Maar écht voelt het nog niet.

Dit was ons tijdelijk huisje, een stuga. Dat is Zweeds voor vakantiehuisje.

>> Wil je op de hoogte blijven van ons leven in Zweden en mijn carrière als tekstschrijver? Op www.klarindamedia.com/blog kun je je abonneren. Wanneer er een nieuwe blog verschijnt, ben je direct op de hoogte! <<

Niet als ZZP’er voor de provincie aan de slag

Albert blijkt toch niet als ZZP’er voor de provincie te mogen werken. Medewerkers mogen twee jaar na het laatste contract niet worden ingehuurd door de provincie. Waarom beloven mensen iets zonder eerst goed onderzoek te doen? De provincie kan Albert wel in vast dienstverband nemen. Dat verzekert ons van inkomsten, maar beperkt alsnog. Albert moet dan bijvoorbeeld in Nederland verzekerd voor zorg blijven.

Een persoonsnummer krijgen hangt nu volledig van mijn bedrijf af. Ik wil namelijk mijn tekstbureau Pippi Media inschrijven in Zweden. Bij dit Zweedse bedrijf bedeel ik mijzelf een ‘contract’ toe. Op deze manier ben ik in loondienst bij een Zweeds bedrijf. En wanneer je in loondienst bent bij een Zweeds bedrijf kun je een persoonsnummer aanvragen.

Een Zweeds persoonsnummer is vergelijkbaar met het BSN-nummer in Nederland. Alleen is het iets belangrijker. Zonder persoonsnummer kun je weinig in Zweden. Je bent niet verzekerd, kunt geen internet krijgen enzovoort. Ook inschrijven (bij wat dan ook) is vrijwel onmogelijk. Kortom: willen wij hier wonen en werken, dan hebben wij een persoonsnummer nodig.

Taal leren op lager pitje

Sinds maart 2019 volg ik een Zweedse basiscursus. Deze is bijna klaar, maar ik spreek de taal natuurlijk nog niet. Ik ken ongeveer 1500 woorden en ken de grammatica in theorie. Maar ik versta bijna niemand! Mensen intoneren verschillend, praten zacht of juist hard, praten binnensmonds enzovoort. Juist door met mensen te praten, leer je de kennis actief maken. Dat is vrijwel onmogelijk vanwege corona. Maar ik probeer het gewoon op een andere manier. Met een ander jong Nederlands stel hebben we een appgroep ‘bara svenska’ (alleen Zweeds) opgericht. Hier mogen we alleen in het Zweeds communiceren. Ook luister ik iedere dag het nieuws via de radio in ‘makkelijk Zweeds’, oefen ik Zweeds met Duolingo en probeer ik wat kinderboeken te lezen. Na corona hoop ik een gesprek in het Zweeds te voeren. Zou het gaan lukken?

En de meevallers!

Het knapt allemaal op

Ongeveer twee weken terug liepen we voor het eerst ons toekomstige huis binnen. Een prachtig groot huis met kelder en twee verdiepingen. De onderste verdieping wordt onze leefruimte en de bovenste verdieping het gastenvertrek. Ik was blij met de ruimte, maar het zag er niet uit! Aan de buitenkant was de verf afgebladderd en aan de binnenkant was alles sterk verouderd en waren er meerdere lekkageplekken te zien. Eerst was ik teleurgesteld. Dit kost veel tijd om het tot een fatsoenlijk huis te maken waar ik mij in thuis voel. Albert maakt dat toch minder uit. Na twee dagen zei Albert ‘joh, dan verf je toch alles?’ Ja, waarom niet? We reden naar Rusta (een soort Xenos) en haalden er verf voor de hele benedenverdieping.

Inmiddels zijn de woonkamer, slaapkamer, kantoor en badkamer geverfd. Een heerlijk gevoel. Dries (de verhuurder) zei: ‘nou, met een linkje verf wordt het huis er 50 jaar jonger door’. En ja, dat is echt zo.

Hierna wil ik de hal gaan verven. Als de benedenverdieping ‘klaar’ is, ga ik boven verder. Wanneer er gasten komen, wil ik wel een fijne plek kunnen bieden. Wanneer dat af is, ga ik alle kozijnen, deurposten en deuren verven. Maar dan zal het wel 2021 zijn.

Zoveel ruimte

Het is relatief makkelijk om sociale afstand te houden. In Nederlandse media zagen we allemaal foto’s van hordes mensen die in het bos liepen. Maar ook hekken die natuurgebieden afsloten. Dat is ontzettend jammer. Zo weinig ruimte, zoveel mensen. Wij houden veel van natuur en zijn erg blij dat we in Zweden alle ruimte hebben om de natuur in te gaan. Op een uur rijden komen we ongeveer vijf auto’s tegen. En met een wandeling maximaal één gezin/stel/persoon. Hoe fijn is dat!

Vrijheid in plannen

Waar sommigen zonder structuur of to do’s de dag productief en gelukkig doorkomen, raak ik helemaal in de war, gefrustreerd en verdrietig. Wat moet ik toch, denk ik de hele tijd. Logisch ook, want ik kom uit een sterk ritme waar ik 32 uur werkte en vrije tijd indeelde met huishouden, sociale afspraken, wandelen en kerkbezoeken. Dat is allemaal weg gevallen. Daarbij vervult het huis alle functies waarvoor ik eerder ‘uit huis’ ging: sportschool, kerk, kantoor en ontspanning.

Gek genoeg vormt een ritme zich vanzelf. Het helpt mij om erover te praten. Zo gaf Albert de tip: schrijf alles wat je wil doen op en deel dit in per dag. Zo simpel, maar zo nodig. Het geeft mij overzicht en ik kan lekker doorstrepen wat ik heb gedaan. Het geeft mij een productief en waardevol gevoel. Ik probeer per dag tenminste drie ‘to do’s’ te doen en de rest is een mogelijkheid. Heerlijk! Ik krijg weer dingen gedaan.

Deze grot wordt in de zomer gebruikt als kerk. In Zweden worden kerkdiensten in de zomer vaak buiten gehouden.

Weet je, het is allemaal niet zo gek. Veranderingen hebben tijd nodig. En dit is een dubbele verandering: thuisisolatie én emigreren naar Zweden. Alle bestaande structuren en ritmes moeten opnieuw worden ingericht. Dat haalt toch een zekere basis weg. Maar als die basis er weer is, kunnen we beginnen met bouwen. En volgens mij begint dat nu.

Plotseling vertrek naar Zweden

Emigratie

We zijn in Zweden! Zestien dagen eerder dan gepland. Vrijdag hoorden we dat Noorwegen, Denemarken en Polen de grenzen sloten. Dit om de verspreiding van het Coronavirus tegen te gaan. Dit zette voornamelijk Albert en later ook mij (Klarinda) aan het denken. Zou Zweden ook de grenzen sluiten? Zaterdagochtend belden we voor advies onze emigratieadviseur. Hij zei: ga zo snel mogelijk naar Zweden.

Ik wilde helemaal niet zo snel naar Zweden. We hadden een verhuisfeestje gepland, ik had nog een leuk interview staan en ‘haastige spoed is zelden goed’. Maar als dat zou betekenen dat we mogelijk drie maanden verplicht in Nederland moeten blijven en ik geen werk zou hebben, zou dat flinke financiële gevolgen hebben. Het advies van de adviseur trok mij over de streep: laten we zo snel mogelijk gaan.

We maakten een plan om in anderhalve dag á twee dagen naar Zweden te rijden. Dit gaf een rustig gevoel. We zijn al een jaar bezig met de emigratie. Dan maar snel. Het meeste hadden we toch al geregeld.

Spullen selecteren, inpakken en wegbrengen

Ik stortte me op het selecteren en inpakken van spullen. De stapel van spullen die naar Zweden of naar de kringloop moest werd groter en groter. Albert stopte de spullen die naar de milieustraat en de kringloop moesten in de auto. Terwijl we naar de milieustraat reden, stroomde mijn telefoon vol met berichtjes op Marktplaats. Ik had namelijk vrijdag verschillende meubels te koop gezet op Marktplaats. Ongeveer acht mensen wilden onze vriezer wel hebben. Om te kunnen hamsteren?

Ons tweede ritje was naar de opslag. Hier staan de spullen die we later willen weggeven of verkopen. En ons derde ritje was naar de schuur van onze verhuurders. Hier staan alle spullen opgeslagen die op termijn naar Zweden moeten. En ons allerlaatste ritje, zo rond half tien ’s avonds, was naar Alberts familie. Zo hadden we toch nog een minifeestje. Eén uur waren we weer thuis en konden we slapen. In een leeg huis en kaal huis.

Veel emoties

’s Nachts kon ik niet slapen. Wat een hectiek. Ik vind het moeilijk om op één dag zoveel belangrijke beslissingen maken én iedereen die ons lief is op de hoogte te stellen. Zoveel emoties! Ook Noach had het moeilijk. Hij ijsbeerde het huis rond. Soms ging hij even liggen en stond daarna weer op. Zijn plek was weg! En hoewel hij nooit blaft, blafte hij nu wel als wij ‘weg’ gingen. Alles om hem heen veranderde en als wij, zijn roedel, ook nog weg zouden gaan: tsja, dat is gevaar!

Ook toen we zondag wegreden hadden we dubbel gevoel. Het voelde vrij, maar ook ‘zwaar’. Dit waren onze laatste momenten in Nederland. De omgeving hiel ook niet mee. Het was erg stil op straat.

16 dagen eerder dan gepland emigreerden wij naar Zweden. Wij wilden de maatregelen tegen het Coronavirus voor zijn.

Op tijd voor de boot

Gelukkig konden we doorrijden en waren we een uur voor vertrek op de boot. Daar zaten we dan in onze hut zonder ramen. Alles wat we moesten doen is gelukt. We voelden ons gezegend. Maar wat nu? Net zoals in Nederland zullen we ook in Zweden de eerste tijd geïsoleerd moeten leven. We lieten het maar voor wat het was. Morgen weer een nieuwe dag. Eerst uitrusten 😊